fa نظام‌های برچسب‌گذاری و ردیابی محصولات تراریخته: تحلیل چالش‌ها و راه‌کارهای اجرایی با تأکید بر امکان‌سنجی فنی و تجارب جهانی تخصصي Special مروری Review <h6 dir="RTL" style="text-align:justify; margin-bottom:8px"><span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-weight:normal"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">امروزه استفاده از محصولات تراریخته به‌طور چشمگیری افزایش یافته است و بهره‌گیری ایمن و مسئولانه از این فناوری مستلزم رعایت اصول ایمنی زیستی است. استقرار نظام‌های مؤثر برچسب‌گذاری و ردیابی محصولات تراریخته به مصرف‌کننده حق انتخاب اعطا می‌کند. نتایج یک پژوهش میدانی درباره ردیابی میزان تراریختگی در فرآیند تولید روغن سویای تراریخته، از دانه تا محصول نهایی، نشان می‌دهد ردیابی تراریختگی در محصول نهایی (روغن تصفیه‌شده) امکان‌پذیر است، اگرچه فرآیندهای شیمیایی و حرارتی میزان </span></span>DNA<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> قابل تشخیص را به شدت کاهش می‌دهند. با این وجود، مطالعات نشان می‌دهند بخش قابل توجهی از محصولات تراریخته موجود در بازار فاقد برچسب هستند. این مقاله با رویکردی تحلیلی، چالش‌ها و راهبردهای مرتبط با استقرار این نظام‌ها را بررسی می‌کند. همچنین، مفاهیم پایه مرور و تجربیات بین‌المللی تحلیل شده‌اند. نوآوری اصلی این مقاله در ارائه‌ی چارچوب اجرایی بومی‌سازی‌شده برای ایران بر اساس تحلیل تطبیقی دو رویکرد مقرراتی غالب جهانی (رویکرد محتاطانه‌ی اتحادیه اروپا و رویکرد نوآوری‌محور آمریکا) و تلفیق آن با قابلیت‌های فنی اثبات‌شده در ردیابی تراریختگی محصولات است. در پایان، با مقایسه‌ی این دو رویکرد، توصیه‌هایی سیاستی در این حوزه ارائه شده است.</span></span></span></span></span></span></span></h6> <span style="font-size:12pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Nowadays, the use of genetically modified products has increased significantly, and the safe and responsible use of this technology requires adherence to biosafety principles. The establishment of effective labeling and traceability systems provides consumers with the right to choose. The results of a field study on tracing the level of genetic modification during the production process of genetically modified soybean oil, from seeds to the final product, show that tracing genetic modification in the final product (refined oil) is possible, although chemical and thermal processes greatly reduce the amount of detectable DNA. Nevertheless, studies show that a significant proportion of genetically modified products available on the market are not labeled. This article analytically examines the challenges and strategies associated with establishing these systems. In addition, the basic concepts are reviewed and international experiences are analyzed. The main innovation of this article lies in presenting a localized implementation framework for Iran based on a comparative analysis of the two dominant global regulatory approaches (the precautionary approach of the European Union and the innovation-oriented approach of the United States) and integrating these approaches with technically proven capabilities for tracing genetic modification in products. Finally, by comparing these two approaches, policy recommendations in this field are presented.</span></span><span style="font-size:10.0pt"></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; برچسب‌گذاری, ردیابی, محصولات تراریخته, سیستم ردیابی زنجیره‌ی تأمین. Labeling, Traceability, Genetically Modified (GM) Products, Supply Chain Traceability System. 83 113 http://journalofbiosafety.ir/browse.php?a_code=A-10-730-5&slc_lang=fa&sid=1 Farideh Ghavipanjeh فریده قوی پنجه fghavipanjeh@merc.ac.ir 10031947532846005046 10031947532846005046 Yes Associate Professor, Environment group, Materials and Energy Research Center دانشیار گروه محیط زیست، پژوهشگاه مواد و انرژی Behrouz Zarei بهروز زارعی bzarei@ut.ac.ir 10031947532846005047 10031947532846005047 No Associate Professor, Faculty of Entrepreneurship, University of Tehran دانشیار دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران Javad Karimi جواد کریمی javadkarimi@shirazu.ac.ir 10031947532846005048 10031947532846005048 No Department of Biology, College of Science, Shiraz University, Iran بخش زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شیراز، ایران