fa ارزیابی اثر محصولات تراریخته‌ی Bt بر موجودات زنده غیر‌هدف شامل پارازیتوئید‌ها و حشرات گرده‌افشان تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در سال 2015 سطح زیر‌کشت گیاهان تراریخته، به بیش از179/7 میلیون هکتار رسید. آمریکا، آرژانتین، کانادا و چین 99 درصد سطح زیر‌کشت محصولات تراریخته را به خود اختصاص داده‌اند. از این میان سطح زیر‌کشت محصولات مقاوم به آفت که به </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Bt</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> معروف هستند، در حال افزایش است. با این‌حال در رابطه با اثر این گیاهان بر‌روی موجودات غیر‌هدف ملاحظاتی مطرح است. بعد از تولید هر محصول تراریخته، قبل از آزاد‌سازی تجاری، ایمنی این محصولات با استفاده از قوانین و استانداردهایی که وجود دارد، ارزیابی و تجزیه و تحلیل می‌شود. براساس بررسی‌های انجام شده، گیاهان تراریخته‌ی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Bt</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، تاثیر منفی بر روی گونه‌های حشرات مفید گرده‌افشان مثل زنبور‌عسل و لارو تارتن سبز و حشرات شکارگر مثل کفشدوزک و دیگر حشرات مفید که از شته‌ها و حشرات ریز تغذیه می‌کنند، ندارند. </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">استفاده از محصولات تراریخته</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;Bt</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">باعث کاهش سموم حشره‌کش و در نتیجه باعث حفظ سلامت محیط‌زیست و همچنین کشاورز می‌شود. از این&shy;رو می‌توان محصولات </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;Bt</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">را جز مفیدی از سیستم‌های مدیریتی برای حفاظت از محصول در برابر آفات قرار داد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> هدف از این مقاله بررسی جنبه‌های علمی ارزیابی احتمال خطر کشت محصولات </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;Bt</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">برموجودات زنده غیر‌هدف می‌باشد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">In 2015, the area under cultivation of transgenic plants reached to more than 179/7 million ha. America, Argentina, Canada and China accounted for 99% of the cultivation of GM crops.&nbsp; Meanwhile, cultivation of Bt crops, which are resistant to pesticides, are known to be on the rise. However, the effects of these plants on non-target organisms has raised concerns. After production of a transgenic crop, before the commercial release of the product, the safety of the product is evaluated and analyzed using food safety rules and standards. Based on past studies, the transgenic Bt plants do not have negative impact on the species of beneficial pollinator insects such as bees, larvae of green spider, predator insects such as ladybirds and other beneficial insects that eat aphids and tiny insects. Use of Bt transgenic crops reduces the use of insecticides, and as a result, this protects the health of the environment and agriculture. Development of Bt products can therefore be a useful component of management systems for protection against the pests. The purpose of this paper is to investigate the scientific aspects of evaluation of risk of Bt corps cultivation on non-target organisms.</div> محصولات Bt, ارزیابی محصولات تراریخته, موجود زنده غیر‌هدف, پارازیتوئید‌ها , حشرات مفید. Bt products- assessment of transgenic crops- non-target organisms- parasitoids- beneficial insects 1 9 http://journalofbiosafety.ir/browse.php?a_code=A-10-236-1&slc_lang=fa&sid=1 masoud tohidfar مسعود توحیدفر gtohidfar@yahoo.com 10031947532846002358 10031947532846002358 Yes Assistant professors, Department of Biotechnology, Faculty of Engineering and New Technologies, Shahid Behesgti University, Teharn, Iran دانشیار، دانشکده فناوری‌های نوین، دانشکده مهندسی انرژی و فناوری‌های نوین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران rahele panahabadi راحله پناه آبادی rahele.panahabadi@gmail.com 10031947532846002359 10031947532846002359 No PhD student, Department of Biotechnology, Faculty of Engineering and New Technologies, Shahid Behesgti University, Teharn, Iran. دانشجوی دکتری، دانشکده فناوری‌های نوین، دانشکده مهندسی انرژی و فناوری‌های نوین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران