fa مروری بر کاربرد فن‌آوری RNAi در نماتدشناسی گیاهی تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">‌‌نماتدها از نظر اقتصادی یکی از مهم&rlm;ترین گروه&rlm;‌های عوامل بیماری&rlm;‌زای گیاهی هستند. استفاده از گیاهان مقاوم یا غیرمیزبان، به&rlm;‌کارگیری نماتدکش&rlm;‌ها و در سال‌&rlm;های گذشته، استفاده از موجودات میکروبی و عوامل کنترل زیستی، روش‌&rlm;های اصلی برای مدیریت نماتدها هستند. بهره&rlm;‌گیری از مواد دورکننده نماتد، مهارکننده&rlm;‌های پروتئیناز، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Cry</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> پروتئین&rlm;‌های باکتری </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Bacillus thuringiensis</span></span></span></em><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">، ژن‌&rlm;های مقاومت، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">RNAi</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و امثال آن، از مهم‌&rlm;ترین روش‌&rlm;های جدید در مدیریت نماتدها به&shy;‌شمار می‌&rlm;روند. استفاده از مقاومت برخاسته از گیاه میزبان علیه نماتدها، به‌&shy;علت تعداد کم گیاهانی که حامل ژن مقاومت شناخته شده هستند، محدودیت‌&rlm;هایی دارد. در میان سایر روش&rlm;‌های کنترل نماتدها، خاموشی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">RNA</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> یک روش نوین برای کنترل نماتدهای انگل گیاهی است. </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">RNAi</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> یک سازوکار سلولی است که طی آن مولکول&rlm;‌های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">RNA</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> دو رشته‌&rlm;ای (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">dsRNA</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">) یک خاموشی پس از رونویسی را در ژن&rlm;‌هایی با توالی‌&rlm;های مشابه سبب می&rlm;‌شوند. در نماتدهای انگل گیاهی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">RNAi</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> در ابتدا معمولا با شناورسازی نماتدها در </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">dsRNA</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ها یا </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">siRNA</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">های مربوط به ژن‌&rlm;های هدف نماتدها قابل انجام است. سه گروه اصلی از ژن&rlm;‌های هدف برای خاموشی، ژن&rlm;‌های خانه&rlm;‌دار، ژن&rlm;‌های پارازیتیسم و ژن‌&rlm;های مهم برای نشو و نمای نماتدها هستند. ترکیب فن‌&rlm;آوری </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">RNAi</span></span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و ایجاد گیاهان تراریخته مقاوم به نماتدها با روش&rlm;‌های موجود و مرسوم کنترل نماتدها از جمله کنترل شیمیایی، می‌&rlm;تواند زمینه&rlm;‌ساز کنترل پایدار و موثر این نماتدهای انگل گیاهی مهم در آینده باشد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">Nematodes are one the most economically important groups of plant pathogens. The use of resistant or non-host crop plants, application of nematicides and more recently the use of microbial antagonists and biocontrol agents are the principal methods for management of nematodes. Taking advantage of nematode repellents, Proteinase inhibitors, Cry proteins of <em>Bacillus thuringiensis</em>, resistance genes, RNA interference (RNAi) <em>etc</em>. are among the novelest methods of management. The use of host plant resistance against nematodes is limited because of low numbers of identified plant species that bearing resistance genes. Along with other control methods, RNA silencing is a novel tool to control of plant parasitic nematodes. RNAi is a cellular mechanism in which double-stranded RNA (dsRNA) molecules drive the post-transcriptional silencing of genes with homologous sequences. RNAi on parasitic nematodes is generally performed by soaking of nematodes in dsRNAs or siRNAs of target genes. Three main target genes of nematodes are house-keeping genes, parasitism or effector genes and the genes necessary for development of nematodes. A combination of the RNAi technology with existing technologies or treatments might provide the most effective and durable basis for future control of these important plant parasitic nematodes.<a name="_GoBack"></a></div> اصول کنترل, ارقام مقاوم, خاموشی RNA, زیست‌فن‌آوری, نماتدهای انگل گیاهی. Biotechnology, Control, Phytonematodes, Resistant cultivars, RNA silencing. 85 92 http://journalofbiosafety.ir/browse.php?a_code=A-10-250-1&slc_lang=fa&sid=1 Shalaleh Moslehi شلاله مصلحی sh.moslehi@yahoo.com 10031947532846002372 10031947532846002372 Yes Assistant Professor, Department of Plant Protection, Faculty of Agriculture, Azarbaijan Shahid Madani University,Tabriz, Iran استادیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران