fa نماتدهای بیمارگر حشرات رهیافتی زیست محیطی جهت کنترل زیستی آفات تخصصي Special مروری Review <h6 dir="RTL" style="text-align:justify; margin-bottom:8px"><span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="font-weight:normal"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">نماتدهای بیمارگر حشرات (</span></span>EPNs<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">)</span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">به عنوان یکی از مؤثرترین عوامل کنترل بیولوژیک آفات، توجه بسیاری را در مدیریت آفات کشاورزی و تولید محصول سالم به خود جلب کرده‌اند. این موجودات ریز به همراه باکتری‌های همزیست خود، نقش مهمی در کنترل پایدار آفات بدون آسیب به محیط زیست دارند و می‌توانند جایگزین مناسبی برای سموم کشاورزی در کنترل آفات مهم کشاورزی باشند. نماتدها در محیط‌های غذای مصنوعی و طبیعی قابل تکثیر و توسط روش</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">‌های</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"> معمول قابل کاربرد هستند. نماتدها به مدت چند ماه قابل ذخیره و علیه آفات مختلف قابل استفاده هستند. با توجه به جمیع موارد فوق الذکر و اهمیت این عوامل بیولوژیک در تولید محصول سالم، نماتدهای بیمارگر حشرات به عنوان عوامل مؤثر کنترل بیولوژیک، نقش فزاینده‌ای در مدیریت پایدار آفات ایفا می‌کنند. در این مقاله مروری، روند تاریخی کشف و تکامل مطالعات، ویژگی‌های زیستی، روش‌های تجاری‌سازی و فرمولاسیون، پیشرفت‌های مولکولی، و چالش‌ها و چشم‌اندازهای آینده این عوامل در کشاورزی پایدار مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های این مرور نشان می‌دهد که توسعه فرمولاسیون‌های پیشرفته و درک عمیق‌تر روابط اکولوژیک، کلید اصلی کاربردی‌سازی موفق در برنامه‌های مدیریت تلفیقی آفات است.</span></span></span></span></span></span></span></h6> <span style="font-size:12pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Entomopathogenic nematodes (EPNs) have garnered considerable scholarly and applied interest as one of the most efficacious biological control agents in agricultural pest management and the production of healthy, high-quality crops. These microscopic organisms, in concert with their symbiotic bacterial partners, play a pivotal role in the sustainable regulation of pest populations, exerting minimal deleterious effects on environmental integrity. Consequently, they present a viable and ecologically sound alternative to conventional chemical pesticides in the management of major agricultural arthropod pests. EPNs are amenable to mass propagation on both artificial and natural media, and their application is compatible with standard agronomic delivery systems. Furthermore, they possess a remarkable capacity for short- to medium-term storage, remaining viable for several months, and exhibit a broad spectrum of activity against diverse pest taxa. Given the aforementioned attributes and the escalating global imperative for sustainable agricultural practices, entomopathogenic nematodes are assuming an increasingly prominent role as integral components of durable pest management frameworks. This review provides a critical and integrative synthesis of the historical trajectory of EPN discovery and the evolution of related research, encompassing their fundamental biological characteristics, advanced commercialization and formulation strategies, contemporary molecular advances, and the principal challenges and future prospects for their deployment in sustainable agriculture. The synthesized findings underscore that the development of sophisticated formulations, coupled with a more nuanced understanding of their ecological dynamics and interspecific interactions, constitutes the linchpin for their successful integration into comprehensive integrated pest management (IPM) programs.</span></span><span style="font-size:10.0pt"></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; فرمولاسیون, کشاورزی پایدار, کنترل بیولوژیک, مدیریت تلفیقی آفات, نماتدهای بیمارگر حشرات Formulation, Sustainable agriculture, Biological control, Integrated pest management, Entomopathogenic nematodes 72 90 http://journalofbiosafety.ir/browse.php?a_code=A-10-893-2&slc_lang=fa&sid=1 Mahdieh Sedagheh مهدیه صداقه Mahdiehsedagheh@gmail.com 10031947532846004625 10031947532846004625 No Shahram Mirfakhraie شهرام میرفخرایی Sh.mirfakhraie@urmia.ac.ir 10031947532846004626 10031947532846004626 Yes Shahram Aramideh شهرام آرمیده Shahramaramideh@gmail.com 10031947532846004627 10031947532846004627 No Parivash Rezaei-Esfahlan پریوش رضایی اسفهلان Parivashrezaei3767@gmail.com 10031947532846004628 10031947532846004628 No