fa موفقیت‌های ویرایش ژنومی با فناوری CRISPR/Cas9 در برنج تخصصي Special <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:14.0pt;">برنج (</span></span></span><em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Oryza sativa</span></span></em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;"> L</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:14.0pt;">) منبع اصلی غذای بخش زیادی از مردم جهان است. در دهه‌های اخیر، پیشرفت‌های فوق‌العاده‌ای در توسعه واریته‌های جدید برنج با استفاده از روش‌های به‌نژادی سنتی، جهش‌زایی و مولکولی صورت گرفته است. ایستائی بهبود عملکرد دانه برنج در دهه اخیر، به‌دلیل ظهور آفات و پاتوژن‌های گیاهی، تغییرات آب و هوایی و سایر مسائل زیست محیطی گزارش شده است. سیستم <span style="font-family:Times New Roman;">CRISPR/Cas9</span> از همه توانایی‌های ویرایش ژنوم همچون از کار انداختن، ترمیم کردن، جدا کردن و فعال‌سازی بیان ژن‌ها بهره می‌گیرد. پژوهشگران با ویرایش ژن‌های کنترل‌کننده صفاتی همچون تعداد خوشه در بوته، تعداد دانه در خوشه، وزن دانه، تاریخ رسیدگی، محتوی آمیلوز، دمای ژلاتینه‌شدن، طول و عرض دانه و همچنین مقاومت به تنش‌های زیستی و غیرزیستی و ژن‌های سنتزکننده هورمون‌‌های گیاهی به موفقیت‌های چشمگیری در به‌نژادی برنج دست یافته‌‌اند. تغییر مسیر پژوهش‌ها به سوی بهره‌گیری از سیستم‌های&nbsp;<span style="font-family:Times New Roman;">CRISPR/Cas9</span> برای جهش‌زایی هدفمند، می‌تواند یک روش امیدوارکننده برای غلبه بر محدودیت‌ها و موانع به‌نژادی برنج باشد. در این مقاله، به‌کارگیری سیستم ویرایش&nbsp;<span style="font-family:Times New Roman;">CRISPR/Cas9</span> و پیشرفت‌ها در برنج بحث شده است. به‌نظر می‌رسد&nbsp;<span style="font-family:Times New Roman;">CRISPR/Cas9</span>&nbsp;و ابزارهای ویرایش ژنوم همراه با آن، انقلابی در به‌نژادی برنج پدیدار کنند که برای برآورده کردن خواست‌ها و تأمین نیاز برنج برای نسل‌های آینده بسیار مهم باشد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;">Rice (<em>Oryza</em> <em>sativa</em> L.) is the major food source for the most of people of the world. In the last few decades, the classical, mutational and molecular breeding approaches have caused enormous increase in rice productivity with the development of novel rice varieties. Stagnation in rice yield has been reported in recent decade because of emergence of pests and phyto pathogens, climate change, and other environmental issues. The CRISPR/Cas9 system has all genome editing capabilities, e.g., knock-in, knockout, knockdown, and expression activation. Researchers have been successful in editing genes controlling traits such as number of panicles per plant, number of seeds per panicle, grain weight, rice maturity, plant hormone synthesizing genes, amylose content, gelatinization temperature, grain length and width, as well as resistance to abiotic and biotic stresses. The shift of research toward the utilization of CRISPR/Cas9 systems for targeted mutagenesis could be a promising approach for overcoming the barriers to breeding of improved rice. In this review, the progress in rice by employing the CRISPR/Cas9 editing system and its famous applications have been discussed. It is seemed that the CRISPR/Cas9 and associated genome editing tools have taken in a revolutionary change in rice improvement which is very important for meeting the demands and ensuring the requirement of rice for future generations.</div> به‌نژادی, تراریخته, تغذیه گیاهی, کیفیت دانه, مقاومت به تنش‌ها, مهندسی ژنتیک, QTL. Breeding, Transgenic, Plant Nutrition, Grain Quality, Stress Resistance, Genetic Engineering, QTL. 1 22 http://journalofbiosafety.ir/browse.php?a_code=A-10-495-1&slc_lang=fa&sid=1 Peyman Sharifi پیمان شریفی peyman.sharifi@gmail.com 10031947532846001785 10031947532846001785 Yes Department of Agronomy and Plant Breeding, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran. دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران