fa ارزیابی احتمال خطر یونجه‌های تراریخته تخصصي Special پژوهشي Research <div align="justify" style="direction: rtl"> تا پایان سال 2012 سطح زیر کشت محصولات تراریخته به بیش از 3/170 میلیون هکتار رسید که از این میان بیش از 100 میلیون هکتار به پنبه، ذرت، سویا و یونجه تراریخته اختصاص داشت. آمریکا با تولید یونجه‌های تراریخته مقاوم به علف‌کش بیش‌ترین سطح زیر کشت را دارا است. در ایران و خاورمیانه هم برای اولین مرتبه یونجه تراریخته متحمل به آفات حشره‌ای (Bt) تولید شد، اگرچه تولید تجاری آن هنوز انجام نشده است. به منظور تجزیه و تحلیل احتمال خطر محصولات تراریخته، قوانین و استاندارد‌هایی وجود دارد تا بتوان به‌وسیله آن‌ها ایمنی آن را تضمین کرد. تولید یونجه Bt، تعداد دفعات سم‌پاشی و هزینه کاربرد حشره‌کش‌های مورد نیاز جهت کنترل آفت‌ها را کاهش می‌دهد. پروتئین Cry3 موجود در یونجه تراریخته با پروتئین‌های Cry که به‌صورت سالم برای 40 سال مورد استفاده قرار گرفته‌اند، قابل مقایسه است. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که پروتئین Cry، برای موجودات زنده غیرهدف و محیط زیست فاقد خطر است. بر اساس داده‌ها و اطلاعات قابل دسترس و تجربیات گردآوری شده، یونجه Bt، تاثیری مشابه با یونجه‌های تیمار شده با حشره‌کش را دارد. هدف از این مقاله بررسی جنبه‌های علمی ارزیابی احتمال خطر کشت یونجه تراریخته Bt است. مطالعه این مقاله و آشنایی با نحوه ارزیابی یونجه تراریخته می‌تواند برای اهل فن و به‌ویژه مسئولین نظارتی مفید باشد. </div> By the end of the year 2012, more than 170.3 million ha were under the cultivation of transgenic plants. More than 100 million ha are under cultivation of transgenic cotton, corn, soybean and alfalfa. USA with production herbicide resistant alfalfa has the largest area under the cultivation of GM alfalfa. For the first time in Iran and perhaps in the Middle East, insect resistant transgenic alfalfa has been developed. Although, It is not commercialized yet. One of the concerns about GM crops is risks derived from these products. For risk analysis of transgenic plants in each country laws, regulations and guidelines have been established to assure the safety of GM plants. The introduction of Bt alfalfa has reduced the number and cost of insecticide applications needed for control of alfalfa pest insects. The Cry protein in Bt alfalfa is comparable to Cry proteins that have been safely used for over 40 years. Studies showed that the Cry protein poses minimal risk to non-target organisms and environment. Based on the available data and experience collected to date, transgenic alfalfa poses comparable or fewer risks to the environment as traditional alfalfa treated with commercially approved insecticides. The objective of this paper is to review scientific aspects of risks of Bt alfalfa. This article can be very useful for biotechnologists, biosafety specialists, and authorities concerned. یونجه Bt، ایمنی زیستی، ملاحظات، آفت، مهندسی ژنتیک Bt alfalfa, Biosafety, Consideration, Pest, Genetic engineering. 59 70 http://journalofbiosafety.ir/browse.php?a_code=A-10-1-11&slc_lang=fa&sid=1