fa کودهای زیستی: از سلامت خاک تا ایمنی‌زیستی تخصصي Special مروری Review <h6 dir="RTL" style="text-indent:0in; text-align:justify"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:24pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-weight:normal"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">کودهای زیستی به عنوان یکی از نوآوری‌های زیست‌محیطی، با بهره‌گیری از ترکیبات میکروبی شامل باکتری‌های محرک رشد گیاه و قارچ‌های همزیست، تأثیر بسزایی در بهبود کیفیت خاک و افزایش کارآمدی جذب عناصر غذایی دارند. مطالعات علمی نشان داده‌اند که این کودها در مقایسه با کودهای شیمیایی، به طور قابل‌توجهی تجمع ترکیبات نیتروژنی و فلزات سنگین در محصولات کشاورزی را کاهش می‌دهند. مکانیسم‌های عملکرد کودهای زیستی شامل فعالیت‌هایی نظیر تثبیت نیتروژن، انحلال فسفات‌های معدنی و تولید ترکیبات مؤثر بر تحریک رشد گیاه است. پژوهش‌ها همچنین به نقش این کودها در افزایش تنوع میکروبی خاک و بهبود ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی آن، نظیر ظرفیت تبادل کاتیونی و محتوای مواد آلی، اشاره دارند. مقاله حاضر ضمن معرفی انواع کودهای زیستی به بررسی اثرات زیست‌محیطی این فناوری پرداخته و پیشنهادهایی برای بهینه‌سازی کاربرد آن به منظور توسعه کشاورزی پایدار و حفاظت زیستی ارائه می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند که استفاده از کودهای زیستی نه تنها از ورود آلاینده‌ها به زنجیره غذایی جلوگیری می‌کند بلکه سلامت اکوسیستم‌های کشاورزی را نیز تضمین می‌نماید.</span></span></span></span></span></span></span></span></h6> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Biofertilizers, as one of the environmental innovations, significantly improve soil quality and enhance nutrient uptake efficiency by utilizing microbial compounds, including Plant Growth Promoting Bacteria (PGPB) and symbiotic fungi. Scientific studies have shown that these fertilizers significantly reduce the accumulation of nitrogenous compounds and heavy metals in agricultural products compared to chemical fertilizers. The functional mechanisms of biofertilizers include activities such as nitrogen fixation, dissolution of mineral phosphates, and the production of compounds that stimulate plant growth. Research also indicates the role of these fertilizers in enhancing soil microbial diversity and improving its physicochemical properties, such as cation exchange capacity and organic matter content. The present article introduces various types of biofertilizers, examines the environmental impacts of this technology, and offers suggestions for optimizing its application to promote sustainable agriculture and biological conservation. Findings indicate that the use of biofertilizers not only prevents pollutants from entering the food chain but also ensures the health of agricultural ecosystems.</span></span> تنوع زیستی, حفاظت زیستی, کشاورزی پایدار, میکروارگانیسم‌های مفید Biodiversity, Bioconservation, Sustainable Agriculture, Beneficial Microorganisms 100 119 http://journalofbiosafety.ir/browse.php?a_code=A-10-903-1&slc_lang=fa&sid=1 Azam Aliasghari Veshareh اعظم علی اصغری وشاره a.aliasghary@alzahra.ac.ir 10031947532846004325 10031947532846004325 No دانشگاه الزهرا (س) Ali Mohammadi علی محمدی a.mohammadi@alzahra.ac.ir 10031947532846004326 10031947532846004326 Yes Alzahra university دانشگاه الزهرا