fa بررسی پذیرش جهانی گیاهان تراریخته: گذشته، حال و آینده تخصصي Special مروری Review <h6 dir="RTL" style="text-indent:0in; text-align:justify"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:24pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-weight:normal"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">در دهه‌های اخیر، مهندسی ژنتیک و انتقال ژن به گیاهان نقش مهمی در توسعه به‌نژادی گیاهان زراعی از طریق انتقال ژن‌های مفید و یا خاموش کردن ژن‌های درونی یک گیاه داشته است. در سال‌های اخیر، استفاده از موجودات تراریخته از جمله گیاهان تراریخته در جهان بشدت توسعه یافته است. گیاهان برای صفات مختلفی از جمله تحمل به علف‌کش، مقاومت به آفت، تحمل به تنش‌ها و بهبود صفات تغذیه‌ای مورد دست‌ورزی ژنتیکی قرار می‌گیرند. پذیرش جهانی این گیاهان در سال‌های اخیر به طور مداوم رو به افزایش بوده است. از اولین کشت تجاری گیاهان تراریخته در سال 1996 تا کنون سطح زیر کشت این گیاهان به طور پیوسته رو به افزایش بوده است به گونه‌ای که از 5/1 میلیون هکتار در آن سال به حدود 2010 میلیون هکتار در سال 2024 رسیده است. نتایج نشان می‌دهند که چهار گیاه اصلی تراریخته‌ی پنبه، سویا، ذرت و کلزا، به ترتیب بیشترین پذیرش جهانی را دارند؛ امروزه، نزدیک به 80 درصد پنبه کشت شده در جهان تراریخته است. این گیاهان توسط بیش از 18 میلیون کشاورز در 28 کشور کشت می‌شوند. این مقاله به بررسی وضعیت گیاهان ترایخته در طی زمان می‌پردازد.</span></span></span></span></span></span></span></span></h6> <span style="font-size:12pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">In recent years, genetic engineering and plant genome manipulation have had a key role in improvement of crop breeding through useful genes or endogenous genes silencing. The use of genetically modified organisms such as transgenic plants was dramatically advanced in the world in recent decades. Plants were genetically modified for a wide range of traits like herbicide-tolerant, pest-resistant, biofortified, and stress-tolerant. Recently, global adoption of these plants continuous to increase, caused by advances in new technology and rule regulatory. Since the first commercialization in 1996, the area planted to these plants has increase every year, from 1.5 million hectares in 1996 to around 2010 million hectares in 2024. The data indicate that four main crops, cotton, soybean, maize, and canola, contain the highest rate of GM% utilization in the world, respectively. Transgenic plants were planted by more than 18 million farmers in 28 countries. The article provides details on commercialized GM crops over time.</span></span><span style="font-size:10.0pt"></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; ایمنی زیستی, انتقال ژن, گیاهان دست‌ورزی شده ژنتیکی, مهندسی ژنتیک Biosafety, Gene transformation, Genetically modified plants, Genetic engineering 50 72 http://journalofbiosafety.ir/browse.php?a_code=A-10-1-23&slc_lang=fa&sid=1 Abbas Alemzadeh عباس عالم‌زاده alemzadeh@shirazu.ac.ir 10031947532846004333 10031947532846004333 Yes Shiraz University دانشگاه شیراز