فناوری نانو در سال‌های اخیر به‌عنوان رویکردی نوین در زیست‌فناوری گیاهی توجه گسترده‌ای را به خود جلب کرده است. این فناوری به‌ویژه در بهینه‌سازی فرایندهای کشت درون‌شیشه‌ای نظیر القای کالوس و باززایی، ظرفیت بالایی از خود نشان داده است. برنج به دلیل اهمیت ژنتیکی و اقتصادی و همچنین نقش آن به‌عنوان یک گونه مدل در علوم گیاهی، مدلی مناسب برای بررسی اثرات نانوذرات بر مسیرهای مولکولی کالوس‌زایی به شمار می‌آید. این مقاله به بررسی جامع مطالعات اخیر پیرامون تأثیر نانوذرات بر تنظیم ژن‌های کلیدی، مسیرهای سیگنال‌دهی هورمونی، چرخه سلولی و پاسخ‌های اکسیداتیو در فرایند کالوس‌زایی برنج می‌پردازد. تمرکز اصلی بر مکانیزم‌های مولکولی اثرگذاری این نانوذرات است. شواهد نشان می‌دهد که نانوذرات فلزی و اکسیدی، از جمله AgNPs، ZnO-NPs، FeO-NPs و CuO-NPs، می‌توانند با تغییر در بیان ژن‌های مرتبط با مسیرهای تنظیم هورمونی به‌ویژه سیگنال‌دهی اکسین، در بازبرنامه‌ریزی سلول‌های گیاهی نقش‌آفرینی کنند. با این حال، کاربرد کنترل‌نشده نانوذرات ممکن است با القای تنش اکسیداتیو، آسیب به دی‌ان‌ا و تغییرات اپی‌ژنتیکی، خطراتی برای پایداری ژنومی و ایمنی زیستی ایجاد کند. عواملی همچون نوع، اندازه، غلظت و ویژگی‌های سطحی نانوذرات نقش تعیین‌کننده‌ای در پیامدهای زیستی آن‌ها دارند. در مجموع، اگرچه نانوذرات به‌عنوان ابزاری نویدبخش در تقویت مسیرهای مولکولی کالوس‌زایی مطرح هستند، استفاده ایمن و هدفمند از آن‌ها مستلزم ارزیابی‌های دقیق نانوسمیّت در برنج است.