گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
چکیده: (2 مشاهده)
همزیستی مایکوریزی با قدمت 450 میلیون ساله، تعاملی سودمند بین گیاه و قارچ است که در آن گیاه میزبان، کربن حاصل از فتوسنتز را در اختیار قارچ قرار میدهد و قارچ در مقابل، جذب مواد معدنی به ویژه فسفر و نیتروژن را برای گیاه تسهیل میکند. مطالعات ایزوتوپی نشان دادهاند که به طور متوسط 15 تا 30 درصد کربن فتوسنتزی گیاه ظرف 24 ساعت به شبکه میسلیومی قارچ منتقل میشود. چرخه جذب، انتقال، کاتابولیسم و آنابولیسم کربن از طریق شش مرحله مولکولی و فیزیولوژیک تنظیمشده شامل تثبیت کربن در کلروپلاست، بیوسنتز ساکارز، انتقال از طریق آوند آبکش، هیدرولیز ساکارز در آپوپلاست، جذب گلوکز توسط غشای پریآربوسکولار و متابولیسم کربن در میسلیوم قارچی صورت میگیرد. پروتئینهای ترانسپورتر خانواده HXT و MST نقش کلیدی در جذب مونوساکاریدها دارند. کربن دریافتی توسط قارچ در مسیرهای متابولیکی مختلف از جمله تولید انرژی، رشد و ذخیرهسازی مصرف میشود. عوامل محیطی نظیر شدت نور، دمای خاک، رطوبت و نیتروژن خاک بر انتقال کربن تأثیر مثبت و فسفر خاک تأثیر منفی دارد. درک عمیق این مکانیسمها میتواند مبنایی برای توسعه استراتژیهای نوین در کشاورزی پایدار، کاهش مصرف کودهای شیمیایی و ترسیب مؤثر کربن در خاک باشد.