استادیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
چکیده: (73 مشاهده)
پپتایبولها گروهی از پپتیدهای غیرریبوزومی هستند که عمدتاً توسط قارچهای جنس Trichoderma تولید میشوند. ساختار منحصربهفرد آنها، شامل اسیدهای آمینه غیرمعمولی مانند α-آمینوایزوبوتیریک اسید (Aib)، موجب استحکام و پایداری بالای این پپتیدها در برابر تخریب آنزیمی میشود. این ویژگی باعث میگردد پپتایبولها حتی در شرایط محیطی سخت، فعالیت زیستی گستردهای را حفظ کنند. از نظر عملکرد زیستی، پپتایبولها دارای فعالیتهای ضدقارچی، ضدباکتری، ضدویروسی و ضدتوموری هستند و از طریق ایجاد کانال در غشای سلولی و اختلال در تعادل یونی، اثربخشی خود را نشان میدهند. همچنین، در گیاهان موجب القای پاسخ ایمنی سیستمیک و افزایش مقاومت در برابر تنشهای زیستی و غیرزیستی میشوند. زیستسنتز پپتایبولها توسط آنزیمهای بزرگ چنددامنهای به نام سنتتازهای پپتیدی غیرریبوزومی (NRPS)صورت میگیرد و ژنهای مربوطه در خوشههای ژنی ویژه در ژنوم قارچ Trichoderma قرار دارند. تنوع ساختاری، فعالیتهای زیستی گسترده و قابلیت تولید صنعتی، پپتایبولها را به گزینهای جذاب در زیستفناوری، کشاورزی پایدار و داروسازی تبدیل کرده است.
Abdoshahi M, Abbasi K. Trichoderma Peptaibols: Structural Diversity, Bioactivities, and Novel Perspectives in Biotechnology. Journal of Biosafety 2025; 18 (1) :35-56 URL: http://journalofbiosafety.ir/article-1-605-fa.html
عبدشاهی مهشید، عباسی خدیجه. پپتایبولهای Trichoderma: تنوع ساختاری، زیستفعالیتها و چشماندازهای نوین در زیستفناوری. ايمني زيستي. 1404; 18 (1) :35-56