کودهای زیستی به عنوان یکی از نوآوری‌های زیست‌محیطی، با بهره‌گیری از ترکیبات میکروبی شامل باکتری‌های محرک رشد گیاه و قارچ‌های همزیست، تأثیر بسزایی در بهبود کیفیت خاک و افزایش کارآمدی جذب عناصر غذایی دارند. مطالعات علمی نشان داده‌اند که این کودها در مقایسه با کودهای شیمیایی، به طور قابل‌توجهی تجمع ترکیبات نیتروژنی و فلزات سنگین در محصولات کشاورزی را کاهش می‌دهند. مکانیسم‌های عملکرد کودهای زیستی شامل فعالیت‌هایی نظیر تثبیت نیتروژن، انحلال فسفات‌های معدنی و تولید ترکیبات مؤثر بر تحریک رشد گیاه است. پژوهش‌ها همچنین به نقش این کودها در افزایش تنوع میکروبی خاک و بهبود ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی آن، نظیر ظرفیت تبادل کاتیونی و محتوای مواد آلی، اشاره دارند. مقاله حاضر ضمن معرفی انواع کودهای زیستی به بررسی اثرات زیست‌محیطی این فناوری پرداخته و پیشنهادهایی برای بهینه‌سازی کاربرد آن به منظور توسعه کشاورزی پایدار و حفاظت زیستی ارائه می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند که استفاده از کودهای زیستی نه تنها از ورود آلاینده‌ها به زنجیره غذایی جلوگیری می‌کند بلکه سلامت اکوسیستم‌های کشاورزی را نیز تضمین می‌نماید.