باکتریوفاژها از مهمترین عوامل مؤثر بر عملکرد باکتریهای اسید لاکتیک در صنایع لبنی به شمار میروند و نقش قابل توجهی در موفقیت یا شکست فرایندهای تخمیری دارند. حضور گسترده فاژهای لاکتوکوکوس و استرپتوکوکوسی در شیر خام، آبپنیر، محیط تولید، تجهیزات فرآوری و همچنین در قالب پروفاژهای موجود در سویههای لیزوژنیک، خطر آلودگی فاژی را در مراحل مختلف تولید پنیر افزایش میدهد. عفونت فاژی میتواند با کاهش جمعیت آغازگرها، تأخیر در اسیدزایی، اختلال در روند تخمیر و تغییر ویژگیهای فیزیکوشیمیایی محصول، کیفیت و بازده تولید پنیر را تحت تأثیر قرار دهد. این تغییرات علاوه بر ایجاد زیان اقتصادی، ممکن است شرایط را برای رشد میکروارگانیسمهای نامطلوب و عوامل بیماریزا فراهم کرده و پیامدهایی در حوزه ایمنی غذایی و ایمنی زیستی به همراه داشته باشد. از سوی دیگر، برخی فاژها میتوانند در انتقال افقی ژنها و پویایی جمعیتهای میکروبی نقش داشته باشند. این مقاله مروری به بررسی منابع آلودگی فاژی، سازوکارهای اثرگذاری باکتریوفاژها بر تخمیر و کیفیت پنیر و همچنین پیامدهای ایمنی زیستی مرتبط با آنها میپردازد و راهبردهای موجود برای پایش، کنترل و کاهش خطرات ناشی از فاژها در صنایع لبنی را مرور میکند.