بخش بیوتکنولوژی میکروبی، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران (ABRII)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، کرج، ایران
چکیده: (3 مشاهده)
تنش خشکی با اختلال در فتوسنتز، عدمتوازن انرژی و برهمزدن همایستایی اکسیداسیون-احیا، رشد و عملکرد گندم را کاهش میدهد. دانش پروتئومیکس در کنار سایر رویکردهای اُمیکی، تصویر روشنتری از سازوکارهای مقاومت به خشکی ارائه میدهد. هدف این مطالعه، گردآوری و تحلیل مطالعات پروتئومیکس در پاسخ گندم به خشکی و دستهبندی نتایج در محورهایی همچون شبکههای سیگنالدهی، تنظیم ردوکس، سیستمهای آنتیاکسیدانی، پروتئوستاز و بازآرایی متابولیسم انرژی است. یافتهها نشان میدهد مسیرهای سیگنالدهی ABA، کلسیم و MAPK با فعالسازی برنامههای دفاعی، پروتئینهای محافظتی (بهویژه HSPها) را افزایش و سیستم یوبیکوئیتین–پروتئازوم را برای پاکسازی پروتئینهای آسیبدیده تقویت میکنند. همچنین تغییرات پروتئینهای آنتیاکسیدانی مانند SOD، CAT و APX، به حفظ تعادل انرژی و کاهش آسیب اکسیداتیو کمک میکند. تلفیق دادههای اُمیکی با فنوتیپی دقیق (بهویژه در شرایط مزرعه)، مسیر شناسایی نشانگرهای کارآمد را هموار میسازد؛ دستاوردی که با تسریع بهنژادی ارقام متحمل به خشکی، پایداری تولید گندم و امنیت غذایی را تضمین میکند. این بینش برای پرورش محصولات انعطافپذیر و کشاورزی پایدار در مناطق کمآب و دیم ضروری است. مقاله بر اهمیت پیشبرد تحمل به خشکی گندم برای حفاظت از امنیت غذایی در شرایط تغییر اقلیم تأکید دارد.